بیماری نماتود گندم

بیماری نماتود گندم

 

(Seed gall Nematode) 

 

عامل بیماری:Anguina  tritici

 

این نماتد اولین بار در سال 1743 به عنوان اولین نماتد

 انگل گیاهی معرفی شد. در ایران نیز از مناطق مختلف

 گزارش شده است.

 

علائم بیماری:

 

بر اثر حمله این نماتد به گندم، فاصله بین گره های ساقه گندم

 کوتاه مانده و پیچیدگیهایی در طول ساقه گندم بوجود آمده

ومعمولا ساقه های آلوده کوتاه تر هستند و سطح برگ ها هم

 موجداروپیجیده می شود.

 بذور آلوده به صورت گالهای کوچکتر از بذر گندم در

 آمده و تغییر رنگ داده و چنانچه در آب خیسانده و کمی له

 شوند تعداد بیشماری لارو نماتد از گالها خارج می شود.

 

 

 

 

 

مبارزه:

 

بهترین راه مبارزه بوجاری بذر قبل از کاشت است. اجرای

 تناوب زراعی دوساله هم در کاهش شدید جمعیت نماتد مفید

 است.

بیماری سپتوریوز خوشه گندم

بیماری سپتوریوز خوشه گندم

 

( Septoria  blotch)

 

Septoria nodorumعامل بیماری:

 

این بیماری ابتدا در سال 1845 میلادی در دنیا و در سال 1352

 در ایران گزارش شد که روی گندم و جوخسارت میزند.

 

علائم بیماری:

 

اولین علائم این بیماری در بهار به شکل نقاط قهوه ای یا خاکستری

رنگ روی پهنک و غلاف برگ و یا محل اتصال پهنک و غلاف

 ظاهر می شود.

این لکه ها به تدریج بیضوی یا عدسی شکل و به رنگ قرمز قهوه ای

 به طول 1-2 سانتیمتربا بافتی زرد در طول رگبرگها در می آیند.

برگهای آلوده زودتر از برگهای سالم پیر می شوند .

در شرایط مرطوب پیکنیدیوسپورها به صورت رشته های صورتی

 رنگی بیرون می زنند.

 

 

 

 

 

مبارزه:

 

سوزاندن و انهدام بقایای آلوده و اجرای شخم عمیق و برقراری

 تناوب زراعی و ضدعفونی بذر در کنترل بیماری مناسب است

 و نیز سمپاشی با قارچکشهای متناسب از توسعه بیماری

 جلوگیری می کند

بیماری سیاهک پنهان پا کوتاه گندم

بیماری سیاهک پنهان پا کوتاه گندم  

  (Dwarf bunt)

 

 عامل بیماری :Tilletia contorversa              

 

این بیماری ابتدا در قرن نوزدهم در اروپا و سپس امریکا

مورد شناسایی و مطالعه قرار گرفت.در ایران نیز در

سال 1340 گزارش شد. این بیماری در مناطق سردسیر

کوهستانی که بوته ها به مدت طولانی زیر پوشش برف

قرار دارند و زمین یخ نمی زند انتشار دارد.

 

علائم بیماری:

 

بوته های آلوده در مقایسه با سیاهک معمولی کوتاه تر

 از بوته های سالم بوده و ارتفاع آنها به یک چهارم ویا

تقریبا نصف بوته های سالم است.بذر سیاهک زده که دیگر

نمی توان به آن بذراطلاق نمود؛ کوتاه تر و گرد تر از بذر

 سالم است.

 

 

 

مبارزه:

 

مبارزه با این بیماری که عمدتا" از خاک منتقل می شودو

 در مراحل رویشی گیاه را مورد حمله قرار می دهد مشکل

است. مهمترین راه کشت ارقام مقاوم گندم و بالاخص

ارقام جدید پاکوتاه می باشد. ضدعفونی بذر توسط

قارچکشها کمتر موثر واقع می شود.

بیماری سیاهک آشکار گندم و جو

بیماری سیاهک آشکار گندم و جو   

 (Loose smut)

 

عامل بیماری : Ustilago nuda or U. tritici

 

این بیماری اولین بار در سال 1326 در ایران گزارش شد و

 هم اکنون ئر تمام مناطق کشور انتشار دارد ولی خسارت آن

 در مقایسه با سیاهک پنهان در درجه دوم اهمیت قرار دارد.

 

علائم بیماری:

 

این بیماری در فاصله میان خوشه دهی تا رسیدن محصول

 نمایان می شود.ابتدا خوشه های آلوده سیاه می شوند و در میان

 خوشه های سالم سبز رنگ مشخص هستند.بیشتر خوشه های

 آلوده کمی زودتر از خوشه های طبیعی ظاهر می شوند.خوشه ها

 تماما به توده سیاه رنگ تبدیل می شوند به همین جهت سیاهک

 لخت یا آشکار گفته می شود.این توده سیاه رنگ همان تلیوسپورهای

قارچ عامل بیماری،کروی شکل با دیواره ضخیم هستند و در زیر

 میکروسکوپ به رنگ قهوه ای تیره دیده می شوند،تلیوسپورها

پس از تشکیل توسط باد یا حشرات در مزرعه منتشر می شود.

و از خوشه های آلوده فقط محور اصلی باقی می ماند.

 

 

 

 

مبارزه:

 

چون قارچ عامل بیماری در پریکارپ وداخل جنین بذر قراردارد

ضدعفونی بذر با سموم سیستمیک مانند توپسین و ویتاواکس و یا

 کربوکسین تیرام به نسبت 2در هزار توصیه می شود.

سابقا" بذور را در آب 30-26 درجه سانتیگراد به مدت6 ساعت

 قرار داده و سپس به آب 54درجه منتقل می کردند و سریعا" در

 آب سرد قرار داده و خشک می کردند.

بیماری سیاهک پنهان هندی گندم

بیماری سیاهک پنهان هندی گندم

 

(Partial bunt or karnal bunt)

 

Neovosia indica   ( tilletia indicaعامل بیماری:(

 

 

این بیماری اولین بار در سال 1931 در منطقه کارنال هند (پنجاب)

 دیده شد و در پاکستان و نواحی جنوبی ایران نیز دیده شده است.

 

علائم بیماری:

 

بر اثرحمله این سیاهک فقط قسمتی از دانه های گندم و همچنین

تعداد معدودی از دانه های  خوشه مبتلا می گردند.

 یا سیاهک ناقص می گویند.Partial bunt به همین جهت به آن

 

 

 

   

مبارزه:

 

ضدعفونی بذر با قارچکش، به شدت آلودگی اولیه که از طریق بذر

 است کنترل می کند.ولی اگر خاک آلوده باشد ضد عفونی بذرموثر

واقع نشدهو باید ارقام مقاوم کشت شود.

اکثر ارقام گندم  دوروم  نسبت به این بیماری مقاوم هستند.

 

بیماری سفیدک سطحی گندم و جو

بیماری سفیدک سطحی گندم و جو

 

(Powdery mildew of Wheat & Barley)

 

عامل بیماری :Blumeria  graminis

 

این بیماری بخصوص در مناطق مرطوب و نیمه مرطوب

 دیده میشود و در ایران در سال 1326 از روی جو و در

 سال 1343 از روی گندم گزارش شد.

 

علائم بیماری:

 

بهترین نشانه این بیماری تشکیل یک پوشش سفید متمایل به

 خاکستری در سطخ فوقانی برگهاست.

شیوع این بیماری سبب زرد شدن قبل از موقع وبالاخره از

از بین رفتن برگهای تحتانی بوته ها می گردد.

 چون این قارچ به طور عمقی به داخل برگ نفوذ نمی کند

 لذا یاخته های تحتانی برگ به صورت سبز رنگ باقی

 می ماند.

 

 

مبارزه:

 

بهترین راه کشت ارقام مقاوم است و سمپاشی با قارچکشهای

 سیستمیک به محض ظهور اولین علائم توصیه می شود.

ضمنا" میبایست از مصرف زیاد کودهای ازته خودداری شودو

 بیشتر از کودهای فسفاته و پتاسه استفاده شود.

ضمنا سمپاشی با ترکیبات گوگردی مخلوط با محلول یک در صد

سولفید سدیم یا سولمات مس 5/1 در صد با آب نیز توصیه شده

است.

 

بیماری فوزاریوز سنبله گندم

بیماری فوزاریوز سنبله گندم

 

عامل بیماری:

 

Fusarium  graminearum & Fusarium culmurom

 

این بیماری در ایران در سال 1371 از مناطق شمالی گزارش شد.در اثر

 ابتلای خوشه های گندم به این بیماری میکوتوکسین و زهرابه ای ترشح

 می شود که سلامتی انسان را به خطر می اندازد.این بیماری علاوه بر گندم

 در جو هم دیده شده است.

 

علائم بیماری:

 

اگر آلودگی اولیه از طریق بذر یاشد، گیاهچه ها ممکن است ازبین بروند و

 یا کوتاه بمانند.اما اگر آلودگی ازطریق بذر نباشد علائم بیماری به صورت

 لکه های کوچک بیضوی شکل قهوه ای رنگ روی ریشه ها وغلاف

 برگ پایینی و یا میان گره زیر طوقه ظاهر می شود.اگر لکه ها زیاد باشند

 به هم پیوسته و قهوه ای یا سیاه می شوند. عامل بیماری برگ و خوشه و

 دانه را مورد حمله قرار میدهد.

 

 

 

مبارزه:

 

کشت سطحی بذور در عمق 5سانتیمتری پوسیدگی ریشه را کمتر می کند

 و استفاده از ارقام مقاوم بهترین نتیجه را میدهد.